Carel (Cornelis) Carsten

Dr. Carel (Cornelis) Carsten werd geboren op 1 mei 1889 in Modjowarno (Nederlands-Indië) als zoon van Cornelis Carsten (koffieplanter, 7 januari 1859 te Hoogeveen) en Njo Lien. Hij had een zus, Antonia (1891). Carel bezocht de lagere school in Wier (Friesland) en de vijfjarige HBS in Den Haag. Van 1907 tot 1914 studeerde hij Medicijnen in Leiden. Bij het eersteklassetoernooi in augustus 1909 in Leiden scoorde hij 2,5 uit 7 en werd hij zesde van de acht spelers. Tijdens de Eerste Wereldoorlog werd hij gemobiliseerd. Hij werkte tot het einde van die oorlog als Officier van Gezondheid bij het Nederlandse leger. In 1919 ging hij terug naar Nederlands-Indië om als huidarts ervaring op te doen. Bij terugkeer in Nederland werkte hij een tijd in het Binnengasthuis te Amsterdam op de afdeling huidziekten, om daarna zelfstandig als dermatoloog aan de slag te gaan.

Carel werd in 1921 lid van VAS. Hij behoorde direct tot de sterke hoofdklassespelers die de staart van het eerste tiental vormden. Jarenlang bezette hij het zesde bord, hoewel men slechts bij thuiswedstrijden op hem kon rekenen. In de Winterwedstrijden van de interne competitie lukte het hem af en toe tot de prijslijst door te dringen. In de editie van 1921/22 eindigde hij als zesde van de elf spelers (4 uit 10); Euwe won de wedstrijdreeks (9 uit 10) voor Maróczy (8,5). In 1927/28 eindigde hij in de voorronde van de VAS Winterwedstrijden vierde van de elf spelers in zijn groep (inclusief een remise tegen Réti!). In de finalegroep werd hij zesde van de acht. Bij het Kampioenschap van Amsterdam in 1928 werd hij zesde van de zeven (eerste werd Weenink, tweede Landau).

Naast schaken had hij veel interesse in de Nederlandse taal, tennis, oude kunst, porselein, Delfts aardewerk, oude boeken en postzegels. Hij was lid van het Algemeen-Nederlands Verbond (ANV), een Nederlands-Vlaamse vereniging voor taal, cultuur en maatschappij.

Carel trouwde op 20 november 1940 in Amsterdam met Fenneke Velthuijsen (10/9/1911 te Doesburg-30/12/1966). Het echtpaar woonde op de Weteringschans 265 hs en kreeg twee zonen: Hendrik (27 februari 1941) en Hugo Christiaan Cornelis (december 1943). 

Carel overleefde de oorlog, maar stierf kort nadat deze officieel beëindigd was. Twee dagen na de bevrijding werd hij dodelijk getroffen door verdwaalde kogels toen hij ’s avonds een luchtje ging scheppen. De kogels werden afgevuurd tijdens een schermutseling tussen B.S.’ers (Binnenlandse Strijdkrachten) en de ‘Grüne’, de Duitse Ordnungspolizei. Het was die dag zeer onrustig in Amsterdam; de bekende schietpartij op de Dam vond die dag ook plaats. Uit de Volkskrant van 8 mei 1945: “Voorts is op de Weteringschans gisteravond een schietpartij ontstaan toen een overvalwagen van de N.B.S. twee leden van de Grüne Polizei ontmoette die met het geweer in de aanslag liepen. De N.B.S. sommeerde de Duitsers het geweer te schouderen en toen daaraan niet werd voldaan, schoten zij, waarbij ook een voorbijganger gedood en twee gewond werden.” Die voorbijganger was Carel.

Een getuige, die eerder die dag op de Dam aanwezig was tijdens de schietpartij, vertelde: “Een hele sterke meneer viste mij eruit, tilde me op en zei tegen mijn moeder: rennen. Mijn moeder en mijn nichtje waren hun schoenen kwijt, wilden die nog zoeken! Maar daar was uiteraard geen beginnen aan en zo kwamen we binnen bij Krasnapolsky. Via de achteruitgang van Kras en de grachten op kousenvoeten terug naar de Weteringschans 86, waar inderdaad ’s avonds iemand (we dachten aanvankelijk dat het een Duitser was) praktisch voor ons huis aan de overkant werd neergeschoten. Iedereen stond op het balkon, maar ik mocht niet kijken. Door een zijraam van een aangrenzend kamertje keek ik natuurlijk toch en het staat op mijn netvlies gegrift dat op een op straat gezette stoel een huilende mevrouw zat en iemand op de grond lag… Dat is dus de arts Carsten geweest.“

 

Bronnen: Oorlogsbronnen.nl | Partij verloren… Gedenkboek ter herinnering aan de schakers in Nederland, die tijdens de bezetting zijn omgekomen. (Eggink & Schelfhout) | Volkskrant 8 mei 1945 | De Dam 7 mei 1945 – andere slachtoffers | Persoonlijkheden in het Koninkrijk der Nederlanden in woord en beeld | Joods Biografisch Woordenboek

Terug naar overzichtspagina