Martijn Jules Prins

Martijn Jules Prins, geboren 1 november 1920 te Amsterdam. Hij is de jongere broer van de na de oorlog bekende schaker/journalist/schrijver Lodewijk Prins (1913-1999). Hun moeder, Schoontje Briska (geboren 17 augustus 1879 te Amsterdam), trouwde in 1909 met Joseph Prins (geboren 26 juni 1877 te Amsterdam), een ‘magazijnbediende’ en later ‘koopman in manufacturen’. Schoontje en Joseph krijgen drie kinderen: Simon (15-2-1910), Salomon (27-1-1913) en Martijn Jules. Vader Joseph overlijdt in 1922. Zijn weduwe gaat kamers verhuren en woont op het adres Sarphatipark 86. Volgens de gezinskaart had Simon Prins als beroep ‘el. trambestuurder’. Salomon ‘studeert’. Bekend is dat Salomon vanaf 1931 deelneemt aan schaaktoernooien. In datzelfde jaar doet hij afstand van zijn godsdienst. Verder klinkt de naam Salomon hem veel te Joods in de oren, en vanaf 1936 ging hij onder de zelfgekozen naam Lodewijk door het leven. Aanvankelijk was Salomon/Lodewijk lid van VAS, maar in 1931 stapte hij over naar ASC. Martijn Prins wordt lid van VAS in 1938. Hij speelt op hoofdklassesterkte, heeft veel aanleg en speelt net als Lodewijk met durf en fantasie.

Martijn is een neef van Joseph Briska/Bruske, broer van zijn moeder, die commissaris is bij geur- en smaakstoffenfabriek Polak & Schwarz in Zaandam. Hij schrijft zijn naam als Bruske en staat ook als zodanig vermeld in het Amsterdamse telefoonboek uit 1939. Martijn werkt bij Polak & Schwarz als correspondent op de afdeling export. Hij behoort daar tot de ‘jonge garde’. De afbeelding bij deze pagina toont een plaquette voor de overleden werknemers van het bedrijf.

Aan het begin van de oorlog woont Martijn met zijn moeder op het adres Sarphatistraat 133 benedenhuis. Vanaf 1942 hernoemden de Duitse bezetters de Sarphatistraat naar Muiderschans, omdat de straat vernoemd was naar de Joodse arts Samuel Sarphati.

Martijn probeert onder te duiken in een krankzinnigengesticht, maar wordt ontdekt. Bij zijn onderduik wordt hij geholpen door Polak & Schwarz-collega en verloofde Wietske Wilson (11-4-1920). Wietske werkt als typiste op de afdeling Personeelszaken. Zij wordt wegens haar hulp aan joden gearresteerd op 12 mei 1944 en vervolgens naar Kamp Vught overgebracht. Zij wordt op 6 september 1944 naar Ravensbrück gestuurd. Tijdens deze reis wist zij een briefje uit de trein te gooien met de boodschap dat ze waarschijnlijk naar Oranienburg ging. Wietske heeft het kamp overleefd. Al in maart 1945 bereikte een bericht haar voormalige leidinggevende Andries Bouman bij Polak & Schwarz dat zij in een kamp bij Berlijn zat en het naar omstandigheden goed maakte. Na de oorlog werd zij via de zogeheten ‘Witte Bussen’ geëvacueerd naar Zweden en verpleegd in een Nederlands ziekenhuis in Lidingö (bij Stockholm). In april 1947 keerde zij uiteindelijk terug naar huis.

Martijn wordt ontdekt op zijn onderduikadres, gearresteerd begin augustus 1944 en overgebracht naar Westerbork. Hij wordt gedeporteerd op 3 september 1944, het allerlaatste transport naar Auschwitz-Birkenau met 1.019 mensen, waaronder Anne Frank en haar familie. Dit transport bestond voornamelijk uit Joden uit de strafbarak (onderduikers/verzet) en gemengd-gehuwden. Vermoedelijk wordt Martjn in januari 1945 met een evacuatietransport vervoerd naar Gross-Rosen.

Hij sterft toen de oorlog al is afgelopen op 9 mei 1945, in Midden-Europa. Dat betekent dat hij in een werkkamp of bij een evacuatietocht bezweken is.
Zijn moeder Schoontje stierf op 25 oktober 1944 in Auschwitz. Joseph Briska, zijn vrouw en hun vier kinderen werden in september 1942 in Auschwitz vermoord. Zijn broers Simon en Lodewijk Prins overleven de oorlog.

Terug naar overzichtspagina | De 36 op Facebook

Er worden diverse bronnen gebruikt bij het opstellen van de artikelen over de 36, zoals de cartotheek en het boek ‘Partij Verloren’. Indien er aanvullingen of correcties op de betreffende artikelen zijn, neem dan contact met mij op via lode.broekman@gmail.com.