VAS 2 wint bloedstollend duel van Philidor Leiden
Een bruiloft, een uitgetrokken jasje, twee dameoffers en een onverwachte koppositie.
Een wedstrijd van VAS 2 begint tegenwoordig al weken voordat de eerste zet wordt gedaan. Wie kan er spelen? Wie rijdt er mee? Wie blijft er eten? En vooral: wie verandert er op het laatste moment nog van gedachten?
Ditmaal leek alles uitstekend geregeld. We hadden zelfs twee spelers over. Tot een van onze jeugdspelers ontdekte dat zijn ouders op 31 oktober gingen trouwen. Hij vond het verstandig daarbij aanwezig te zijn. De teamleider kon zich daar, na enig nadenken, wel in vinden.
Zo vertrokken we met negen man naar Leiden. VAS 6 en VAS 7 gingen eveneens op bezoek bij de sympathieke Leidse vereniging. De teamleider had zichzelf buiten de opstelling gehouden. Iemand moest tenslotte foto’s maken, de geschiedenis bestuderen, het restaurant regelen en zich met de partijen bemoeien.
Philidor Leiden was op papier iets sterker. Op zeven borden ontliepen de teams elkaar weinig, maar aan het tweede bord beschikten de Leidenaren over Frank Erwich. Daar hadden wij Luc Schiebroek tegenover gezet. Onze joker.
Dat zou nog een gelukkige keuze blijken.
Logische zetten
Tom was als eerste klaar. Hij had met zwart een Alapin op het bord gekregen en deed vervolgens wat Tom altijd doet: logische zetten.
Dat klinkt eenvoudig, maar is het kennelijk niet.
Tom ontwikkelde zijn stukken, rokeerde en bouwde langzaam een prettige stelling op. Zijn tegenstander deed aanvankelijk hetzelfde, maar kreeg gaandeweg meer moeite met het vinden van de juiste voortzetting.
Tom vatte het zelf kernachtig samen:
“Ik speelde met zwart in een Alapin een solide pot. Er werd door beide partijen keurig ontwikkeld en gerokeerd. Daarna bleef ik logische zetten doen. Gelukkig had mijn tegenstander daar wat meer moeite mee, tot hij in bovenstaande stelling Dd5 en niet veel later de partij blunderde.”
Een eenvoudige overwinning. 1-0 voor VAS.
Bijna foutloos
Wouter Bik had een tegenstander getroffen die kennelijk ook wist hoe de stukken moesten worden verplaatst.
Beide spelers bleven bijzonder nauwkeurig spelen. De computeranalyse gaf Wouter een nauwkeurigheid van 96,4 procent en zijn tegenstander 96,3 procent. Cijfers waar weinig op valt af te dingen.
Wouter zelf was minder enthousiast:
“Voor mij zat er niet veel in helaas. In tijdnood probeerde ik zwart met c5 hier nog te truuken, maar hij speelde het allemaal goed uit.”
Soms kun je bijna foutloos spelen en toch nauwelijks aanspraak maken op meer dan een half punt.
Remise dus. Een half punt waar de teamleider, gezien de ontwikkelingen op de overige borden, best tevreden mee mocht zijn.
Een stukje schaakgeschiedenis
Terwijl Tom zijn partij analyseerde en de overige spelers zich over hun stellingen bogen, verdiepte de teamleider zich in de schaakgeschiedenis.
In 1852 organiseerde het Amsterdamse schaakgenootschap Philidor een bijzonder schaaktoernooi. Er werd gespeeld volgens het zogenaamde schaakspel à la Van der Hoeven, waarbij de stukken op de achterste rij in een afwijkende beginopstelling werden geplaatst.
Een van de deelnemers was Maarten van ’t Kruijs, die in de finale Heijmans versloeg. Zijn prijs was een Chinees schaakspel. Een jaar eerder had hij bij Philidor al het eerste nationale schaaktoernooi gewonnen. Dat leverde hem een boekenkast op.
Van ’t Kruijs zou later een van de prominente leden van VAS worden. Over zijn opmerkelijke schaakloopbaan, waaronder zijn overwinning op Adolf Anderssen, verscheen onlangs een uitgebreid portret op de VAS site
Met het huidige Philidor Leiden had het Amsterdamse schaakgenootschap overigens niets te maken, behalve de naam.
De teamleider kon zich dus even met het verleden bezighouden. Op de borden was het heden ondertussen minstens zo ingewikkeld geworden.
Pim trekt zijn jasje uit
Een uur later was er alle reden om de eerdere prognose te herzien.
De teamleider had eerder de volgende tussenbalans opgemaakt: Take veelbelovend, Luc hopeloos, Pim moeizaam, Job zeer moeilijk, Wouter gelijk met kansen, Marcos minstens gelijk en Fabian kansrijk.
Met deze deskundige analyse in het achterhoofd leek een overwinning bepaald niet vanzelfsprekend.
Allereerst had Pim zijn jasje uitgetrokken.
Dat is bij Pim een uitzonderlijke gebeurtenis. Ik heb het nog nagevraagd bij Rob van Dongen. Volgens hem doet Pim dat normaal gesproken alleen op vakantie. Tijdens een wedstrijd van VAS was het, voor zover bekend, nog nooit voorgekomen.
Er moest dus iets bijzonders aan de hand zijn.
Pim vóór en tijdens de crisis. De verschillen zijn voor de oplettende lezer zichtbaar.
Pim stond inmiddels bedenkelijk. Job had noodgedwongen zijn dame moeten offeren en bij Luc was een stelling ontstaan die de teamleider al eerder als hopeloos had beoordeeld.
Maar het schaakspel heeft de merkwaardige eigenschap dat de spelers zich niet altijd houden aan de voorspellingen van hun teamleider.
Een dame voor praktische kansen
Bij Job Emans zag het er ondertussen weinig vrolijk uit. Hij had enkele zetten eerder …Pf5 van zijn tegenstander onderschat en was daardoor in de problemen gekomen.
Met minder dan tien minuten op beide klokken besloot Job dat het tijd werd voor een andere aanpak.
Job zelf:
“Ik had een paar zetten geleden …Pf5 van mijn tegenstander onderschat, en hij kreeg er een goede stelling uit. Hier koos ik voor praktische kansen met Dxe5, ook omdat we allebei onder de tien minuten zaten. Ik kreeg al snel een loper op h3 en mijn tegenstander speelde onnauwkeurig, zodat ik kon ontsnappen met remise.”
De teamleider zag een noodgreep. De computer zag de beste zet. Beiden hadden gelijk.
Ook na het dameoffer stond Job objectief verloren, maar met minder dan tien minuten op beide klokken moest zijn tegenstander het nog wel even bewijzen.
Dat lukte niet. De loper op h3 zorgde voor vervelende praktische problemen en Job ontsnapte met remise.
Een half punt dat de teamleider al had afgeschreven. En de computer waarschijnlijk ook.
Take krijgt een opdracht
Bij Take Snijders zag het er ondertussen veelbelovend uit. De teamleider had de overige stellingen nog eens bekeken en besloot dat Take moest winnen.
Dat werd hem ook meegedeeld.
“Wat als ik niet win?”, vroeg Take.
Een goede vraag, waarop de teamleider geen bevredigend antwoord had.
Gelukkig won Take gewoon.
Samen met de remise van Job bracht dat de stand op 3-1 voor VAS.
Het zag er plotseling uitstekend uit. Pim zou verliezen, Luc winnen en van Fabian en Marcos mocht toch minstens één remise worden verwacht?
De teamleider begon zich alweer met het restaurant bezig te houden.
De joker slaat toe
Luc had tegen Frank Erwich, de sterkste speler van Philidor, het Scandinavisch op het bord gebracht. Dat leverde, zoals wel vaker, een puinhoop op waarin beide spelers zich een weg moesten zoeken.
De teamleider had de zwarte stelling al vroeg als hopeloos beoordeeld. Dat was misschien wat voorbarig, maar niet geheel zonder reden.
Luc zelf:
“Ik moest met zwart tegen Frank Erwich op bord 2. Ondanks de vele praatjes over nieuwe openingen besloot ik toch maar weer Scandinavisch te spelen. Zoals gewoonlijk werd het een chaotische opening waarin Frank goed verdedigde en ik slechter kwam te staan.
Langzaam maar zeker wist hij me helemaal terug te duwen. Rond zet 30 kwamen we allebei een beetje in tijdnood en was alle alcohol van de avond ervoor uitgewerkt.
Frank deed een paar onnauwkeurige zetten, waardoor ik met behulp van een sterke vrijpion een kwaliteit wist te winnen en tegelijkertijd de dames kon ruilen. Met veel adrenaline en nog veel meer dubbelchecken wist ik uiteindelijk de winst naar me toe te schuiven.”
De teamleider had er weinig meer van begrepen, maar dat hoefde ook niet. De joker had zijn werk gedaan.
4-1 voor VAS.
Er was nog een half punt nodig. Dat moest toch lukken?
Ondertussen was de speelzaal vrijwel leeggelopen. VAS 6 had overtuigend gewonnen, VAS 7 eveneens. De overige wedstrijden waren al lang afgelopen. Alleen bij Philidor Leiden 1 tegen VAS 2 zaten nog vier spelers achter het bord.
Het restaurant kreeg opnieuw bericht dat we later zouden komen.
Een half punt uit het niets
Pim had vorig seizoen nog gewonnen van Maxim Teianu. Ditmaal zat diens broer Sabin tegenover hem.
Dat bleek een lastiger opgave.
Sabin speelde een sterke partij en schoof Pim langzaam maar zeker van het bord. De technische afwerking leek slechts een kwestie van tijd. Iedereen had de witte stelling inmiddels opgegeven, vermoedelijk Pim zelf ook bijna.
Maar schaken is een merkwaardig spel.
In een eindspel met dame, loper en een gevaarlijke vrije c-pion ging het bij de zwartspeler alsnog mis. De machine stokte. De zetten werden herhaald.
Remise.
Pim had een half punt binnengehaald waar niemand meer op had gerekend.
4½-1½. De wedstrijd was gewonnen.
Het jasje kon weer aan.
Voor de statistieken
Dat Marcos en Fabian vervolgens allebei nog verloren, was voor de statistieken.
Marcos had in het eindspel enkele remisemogelijkheden gemist. Fabian zag zijn voordeel verdwijnen, offerde een pion voor activiteit, maar moest uiteindelijk toezien hoe die pion aan de overkant promoveerde.
Het werd dus 4½-3½. Een uitslag die beter bij het wedstrijdverloop paste dan de comfortabele tussenstand van 4½-1½.
De teamleider kon tevreden vaststellen dat zijn eerdere beoordelingen van de stellingen niet allemaal waren uitgekomen.
Dat was maar goed ook.
Eindelijk naar boven kijken
Na afloop wandelden we door de prachtige binnenstad van Leiden naar De Waag, waar het eten inmiddels geruime tijd op ons wachtte.
Na een lange middag achter de schaakborden kon er eindelijk gegeten worden.
Daar kon de balans worden opgemaakt.
Drie wedstrijden gespeeld, drie wedstrijden gewonnen. VAS 2 staat alleen bovenaan, twee matchpunten los van de concurrentie.
Aan het begin van het seizoen maakten we ons nog zorgen om degradatie. Na drie ronden kijken we naar boven, wat dat ook mogen zijn…
Dat is even wennen.
Luc besloot bij thuiskomst in Amsterdam niet meer te gaan stappen, maar gelukzalig in slaap te vallen. De teamleider had zijn foto’s, zijn historische kennis weer wat uitgebreid en uiteindelijk ook iedereen aan het eten gekregen.
De volgende ronde spelen we thuis tegen Souburg.
Dan kijken we wel weer verder.